Vaak zit de cash die u zoekt al in uw eigen onderneming: in openstaande facturen, in voorraad en in de afspraken met leveranciers.
Wanneer de cash krap wordt, denken veel ondernemers eerst aan een extra krediet. Soms is dat de juiste keuze. Maar vaak ligt er een snellere en goedkopere bron binnen handbereik: het werkkapitaal. Dat is het geld dat vastzit tussen het moment waarop u een kost betaalt en het moment waarop uw klant u betaalt. Wie die cyclus enkele dagen inkort, maakt cash vrij zonder één euro extra omzet.
Waar uw cash vastzit
Werkkapitaal bestaat uit drie delen, en elk deel kunt u uitdrukken in dagen:
- Klanten (DSO): hoeveel dagen het gemiddeld duurt voor een factuur betaald is.
- Voorraad (DIO): hoeveel dagen goederen of onderhanden werk in huis blijven voor ze verkocht worden.
- Leveranciers (DPO): hoeveel dagen u zelf neemt om uw leveranciers te betalen.
Samen geven ze de cashconversiecyclus: DSO plus DIO min DPO. Hoe korter die cyclus, hoe minder cash uw onderneming nodig heeft om te draaien. Waarom dat zo zwaar weegt, zeker als u groeit, leest u in Winst is geen cash.
Hefboom 1: sneller geïnd bij klanten
Hier zit meestal de snelste winst, en ze begint al voor de factuur vertrekt.
- Factureer meteen. Elke dag tussen levering en factuur is een dag die u voorfinanciert. Factureer bij oplevering of per mijlpaal, niet aan het einde van de maand.
- Maak de factuur correct en volledig. Een ontbrekend bestelnummer of een fout adres is de meest gehoorde reden om later te betalen. Sinds e-facturatie via Peppol de norm is, ziet u ook sneller of een factuur goed is aangekomen.
- Spreek duidelijke termijnen af. Tussen ondernemingen geldt een wettelijke betalingstermijn van 30 dagen. Een langere termijn moet uitdrukkelijk afgesproken worden en mag niet langer zijn dan 60 dagen. Bij laattijdige betaling zijn van rechtswege intresten en een forfaitaire vergoeding verschuldigd.
- Volg vast op. Een vriendelijke herinnering op de vervaldag en een telefoontje een week later werken beter dan een aangetekende brief na drie maanden. Wijs één persoon aan die dat elke week doet.
Hefboom 2: minder voorraad, zelfde service
Voorraad voelt veilig, maar elke euro op het rek is een euro die niet op de rekening staat. Begin met een eenvoudige analyse: welke artikelen draaien snel, welke nauwelijks? Vaak maakt een klein deel van de artikelen het grootste deel van de omzet. Voor de trage artikelen kunt u de bestelhoeveelheid verlagen, vaker en kleiner bestellen, of de oude voorraad gericht afbouwen. Bij dienstverleners en bouwbedrijven speelt hetzelfde met onderhanden werk: hoe langer een project niet gefactureerd is, hoe meer cash erin vastzit.
Hefboom 3: correcte afspraken met leveranciers
Ook aan de kant van de leveranciers valt winst te boeken, maar wel binnen de regels en met respect voor de relatie. Laattijdig betalen is geen strategie: het kost intresten en vertrouwen. Wat wel kan, is in overleg betere afspraken maken: een termijn van 45 of 60 dagen in plaats van 30, gespreide betalingen voor grote bestellingen, of een korting voor contante betaling als u de cash wél heeft. Betaal dan ook stipt op de afgesproken dag, niet vroeger en niet later.
Een voorbeeld
Een handels-kmo heeft een jaaromzet van € 6 miljoen en koopt voor € 3,6 miljoen aan bij leveranciers. Klanten betalen gemiddeld na 60 dagen, de voorraad bedraagt € 900.000 en de leveranciers worden na 30 dagen betaald.
- Door meteen te factureren en vast op te volgen, daalt de DSO van 60 naar 45 dagen. Dat maakt ongeveer € 250.000 vrij (15 dagen van € 6 miljoen gedeeld door 365).
- De trage artikelen worden afgebouwd, waardoor de voorraad 10% lager ligt: € 90.000.
- Met de grootste leveranciers wordt een termijn van 40 dagen afgesproken. Tien extra dagen op € 3,6 miljoen aankopen is ongeveer € 100.000.
Samen is dat zo'n € 440.000 extra cash, zonder nieuw krediet en zonder extra omzet. Het grootste deel komt van de klanten, en dat is ook het deel dat u het meest zelf in de hand heeft.
Maak het meetbaar
Werkkapitaal vrijmaken is geen eenmalige actie. Volg DSO, DIO en DPO elke maand op, naast uw resultaat, en leg ze in uw budget voor 2027 vast als doelstelling. Combineer dat met een rollende cashprognose op 13 weken, zodat u ziet wat de verbetering werkelijk oplevert. Een kortere cashcyclus maakt uw onderneming ook sterker in een gesprek met de bank: wat een bank wil zien, leest u in Wat een bank wil zien in uw financieringsdossier.
Bij SV Consultancy brengen we samen met u in kaart waar uw cash vastzit en welke hefboom het meest oplevert, en we volgen de cijfers maandelijks mee op. Meer over planning en rapportering, of bekijk in het voorbeeld in SV Control hoe cash en betaaltermijnen in één overzicht staan.
Dit artikel is algemene informatie en geen advies voor uw specifieke situatie.